Thursday, August 6, 2020

Jenis-Jenis Makanan Untuk Ternakan Landak

Landak merupakan haiwan herbivor (pemakan tumbuhan) yang mempunyai sistem pencernaan khas untuk memproses makanan berserat tinggi. Dalam penternakan, pemakanan yang betul sangat penting kerana ia mempengaruhi:

kadar pertumbuhan,
kesihatan gigi,
kekuatan tulang,
kualiti bulu dan duri,
kadar pembiakan,
daya tahan terhadap penyakit.

Bagi ternakan landak di Malaysia, khususnya landak raya (Hystrix brachyura), diet perlu menyerupai makanan semula jadi di hutan iaitu gabungan:

tumbuhan hijau,
akar,
buah,
bahan berserat,
bijian,
mineral.

Landak bukan haiwan yang memerlukan makanan berprotein tinggi seperti haiwan karnivor. Diet terbaik ialah makanan berasaskan tumbuhan dengan kandungan serat yang tinggi.

Keperluan Nutrisi Landak

Sebelum membincangkan jenis makanan, penternak perlu memahami keperluan asas nutrien.

1. Serat (Fiber)

Serat merupakan komponen paling penting dalam makanan landak.

Fungsi:

membantu sistem pencernaan,
mengelakkan sembelit,
menjaga kesihatan usus,
membantu pemakaian gigi.

Sumber serat:

rumput,
daun,
batang tumbuhan,
kulit kayu,
jerami.

2. Karbohidrat

Karbohidrat memberikan tenaga untuk:

bergerak,
membesar,
aktiviti malam.

Sumber:

ubi,
jagung,
buah,
akar tumbuhan.

3. Protein

Protein diperlukan untuk:

pertumbuhan anak,
pembentukan otot,
pembaikan tisu.

Namun protein tidak boleh terlalu tinggi.

Sumber:

kekacang,
daun hijau,
makanan tambahan tumbuhan.

4. Mineral

Mineral penting untuk:

tulang,
gigi,
duri.

Mineral utama:

kalsium,
fosforus,
magnesium.

5. Vitamin

Vitamin membantu:

sistem imun,
pertumbuhan,
pembiakan.

Vitamin penting:

Vitamin A,
Vitamin D,
Vitamin E.

Kategori Makanan Untuk Ternakan Landak

1. Rumput Dan Hijauan

Rumput merupakan makanan asas yang sangat sesuai untuk landak.

Contoh rumput:

Rumput Napier

Kelebihan:

mudah ditanam,
pengeluaran tinggi,
kaya serat,
sesuai untuk makanan harian.

Rumput Guinea

Kelebihan:

lembut,
mudah dimakan,
sesuai untuk anak dan dewasa.

Rumput Setaria

Kelebihan:

tahan cuaca,
mempunyai kandungan serat baik.

Rumput Brachiaria

Sesuai kerana:

tahan lasak,
mudah ditanam.

Kelebihan Rumput Dalam Diet Landak

mengurangkan kos makanan,
membantu sistem pencernaan,
mengekalkan kesihatan gigi.

2. Daun-Daunan Hijau

Daun merupakan makanan semula jadi landak di habitat liar.

Contoh:

Daun Ubi Kayu

Kelebihan:

mudah diperoleh,
kaya nutrien.

Perhatian:

Daun perlu diberi secara terkawal dan tidak berlebihan.

Daun Pisang

Sesuai sebagai:

sumber serat,
makanan tambahan.

Daun Keledek

Kelebihan:

mudah ditanam,
disukai landak.

Daun Kangkung

Mengandungi:

vitamin,
mineral,
air.

Daun Sawi

Sesuai sebagai makanan hijau tambahan.

3. Sayur-Sayuran

Sayur membantu memberikan vitamin dan kelembapan.

Contoh:

Lobak Merah

Mengandungi:

beta karotena,
vitamin A.

Kebaikan:

membantu kesihatan mata,
menyokong sistem imun.

Labu

Sangat sesuai kerana:

mudah disimpan,
kaya tenaga,
mempunyai kandungan air.

Ubi Keledek

Sumber:

tenaga,
karbohidrat.

Timun

Kelebihan:

tinggi kandungan air,
membantu hidrasi.

Kubis

Boleh diberikan tetapi secara sederhana kerana boleh menyebabkan masalah angin jika berlebihan.

4. Buah-Buahan

Buah sesuai sebagai makanan tambahan.

Namun pemberian perlu dikawal kerana kandungan gula tinggi.

Contoh Buah:

Pisang

Kelebihan:

sumber tenaga cepat,
kaya kalium.

Betik

Mengandungi:

vitamin A,
vitamin C.

Epal

Memberikan:

serat,
vitamin.

Jambu Batu

Kaya:

vitamin C,
antioksidan.

Tembikai

Membantu:

hidrasi,
terutama cuaca panas.

5. Akar Dan Umbisi

Dalam habitat liar, landak gemar menggali tanah untuk mencari akar.

Contoh:

Ubi Kayu

Sumber:

tenaga,
kanji.

Perlu diberikan dalam jumlah sederhana.

Ubi Keledek

Sesuai kerana:

mudah hadam,
kaya tenaga.

Keladi

Boleh diberikan selepas diproses dengan betul.

6. Bijian Dan Kekacang

Bijian memberikan tenaga tambahan.

Contoh:

Jagung

Kelebihan:

sumber tenaga,
mudah diperoleh.

Kacang Tanah

Mengandungi:

protein,
lemak.

Namun perlu diberikan sedikit sahaja kerana tinggi lemak.

Kacang Soya

Sumber protein tumbuhan.

Biji Bunga Matahari

Boleh menjadi makanan tambahan.

7. Makanan Berasaskan Kayu Dan Kulit Pokok

Landak mempunyai gigi yang sentiasa tumbuh.

Mengunyah bahan keras membantu:

mengasah gigi,
mengelakkan masalah gigi panjang.

Contoh:

ranting pokok buah,
dahan kecil,
kulit kayu tertentu.

Pokok yang biasa digunakan:

jambu,
mangga,
rambutan.

Pastikan:

tidak beracun,
bebas racun serangga.

8. Pelet Khas Ternakan

Dalam sistem komersial, makanan pelet boleh digunakan.

Kandungan pelet biasanya:

serat,
bijirin,
vitamin,
mineral.

Kelebihan:

mudah diberikan,
nutrisi lebih terkawal,
mengurangkan pembaziran.

9. Makanan Tambahan Mineral

Mineral penting terutama untuk induk pembiak.

Contoh:

blok mineral,
kalsium tambahan,
garam mineral.

Kegunaan:

menguatkan tulang,
meningkatkan kesihatan anak.

Contoh Jadual Pemakanan Landak Dewasa

Pagi

rumput segar,
daun hijau.

Petang

sayur,
ubi,
makanan berserat.

Malam

(Masa aktif landak)

buah,
pelet,
makanan tambahan.

Contoh Formula Diet Harian

Anggaran:

50–60%

Rumput dan bahan berserat

20–30%

Sayur dan daun hijau

10–15%

Buah

5–10%

Bijian dan makanan tambahan

Makanan Yang Perlu Dielakkan

Tidak semua makanan sesuai untuk landak.

1. Makanan Manusia

Elakkan:

makanan bergaram,
makanan berminyak,
makanan segera.

2. Gula Berlebihan

Contoh:

gula-gula,
kek,
minuman manis.

Boleh menyebabkan:

obesiti,
masalah metabolik.

3. Makanan Berkulat

Bahaya kerana boleh menyebabkan:

keracunan,
masalah hati.

4. Tumbuhan Beracun

Elakkan tumbuhan yang tidak diketahui keselamatannya.

5. Makanan Protein Haiwan Berlebihan

Landak bukan haiwan pemakan daging.

Elakkan:

daging,
ikan,
makanan kucing.

Pengurusan Pemberian Makanan

1. Sediakan Makanan Segar

Makanan perlu:

bersih,
tidak busuk,
bebas racun.

2. Kawal Kuantiti

Berlebihan menyebabkan:

obesiti,
pembaziran.

3. Tukar Diet Secara Berperingkat

Jika menukar makanan:

lakukan perlahan-lahan,
campurkan makanan lama dan baru.

4. Pantau Berat Badan

Landak terlalu kurus:

kurang tenaga,
mudah sakit.

Landak terlalu gemuk:

kurang aktif,
masalah pembiakan.

Pemakanan Anak Landak

Anak landak memerlukan perhatian khas.

Peringkat Awal

Makanan utama:

susu induk.

Selepas Mula Makan

Berikan:

daun lembut,
rumput muda,
sayur lembut,
buah sedikit.

Pemakanan Induk Betina Bunting

Keperluan meningkat.

Tambahkan:

sayur berkualiti,
sumber mineral,
makanan tenaga.

Tujuan:

menyokong perkembangan janin,
meningkatkan kesihatan anak.

Pemakanan Induk Jantan

Jantan memerlukan:

tenaga mencukupi,
berat badan stabil.

Elakkan:

terlalu gemuk.

Kelebihan Sistem Pemakanan Semula Jadi

Penternakan yang menggunakan makanan semula jadi memberikan:

kesihatan lebih baik,
kos lebih rendah,
tingkah laku lebih normal.

Kelebihan Sistem Pemakanan Komersial

Menggunakan pelet memberikan:

nutrisi konsisten,
mudah diurus,
sesuai untuk ladang besar.

Cabaran Pemakanan Landak Di Malaysia

1. Kos Hijauan

Musim kering boleh menyebabkan:

kekurangan rumput,
kenaikan kos.

2. Kualiti Makanan

Rumput tercemar boleh membawa:

racun,
penyakit.

3. Ketidakseimbangan Nutrisi

Diet yang terlalu banyak buah atau jagung boleh menyebabkan:

kegemukan,
masalah kesihatan.

Kesimpulan

Pemakanan merupakan faktor paling penting dalam kejayaan penternakan landak. Diet terbaik untuk landak ternakan ialah gabungan makanan semula jadi seperti rumput, daun, sayuran, buah, akar, bijian dan makanan tambahan mineral.

Landak memerlukan makanan tinggi serat untuk memastikan sistem pencernaan, gigi dan kesihatan keseluruhan berada dalam keadaan baik.

Dalam sistem penternakan moden di Malaysia, penggunaan rumput tempatan seperti Napier, daun hijau, sayur ladang serta pelet berkualiti boleh menghasilkan ternakan landak yang sihat, membesar dengan baik dan mempunyai nilai ekonomi yang lebih tinggi.

Tuesday, August 4, 2020

Kaedah-Kaedah Penternakan Landak Di Malaysia

Penternakan landak merupakan salah satu bidang ternakan eksotik yang semakin mendapat perhatian di beberapa negara, termasuk Malaysia. Landak bukan sahaja dipelihara sebagai sumber makanan eksotik, tetapi juga berpotensi sebagai haiwan komersial untuk pembiakan, pendidikan, penyelidikan dan pemuliharaan.

Di Malaysia, spesies yang sering dikaitkan dengan penternakan ialah landak raya Malaysia (Hystrix brachyura), iaitu spesies landak Dunia Lama yang berasal dari Asia Tenggara. Landak raya merupakan haiwan yang mempunyai nilai ekonomi kerana:

dagingnya dianggap makanan eksotik,
pembiakannya tidak memerlukan kawasan terlalu luas,
tahan terhadap perubahan persekitaran,
mempunyai kadar pembiakan yang sederhana,
mampu hidup dalam sistem penternakan terkawal.

Walau bagaimanapun, penternakan landak di Malaysia perlu dilakukan mengikut peraturan hidupan liar yang ditetapkan kerana landak merupakan haiwan yang dikawal di bawah undang-undang pemuliharaan hidupan liar.

Sejarah Ringkas Penternakan Landak Di Malaysia

Sebelum wujud industri penternakan moden, landak raya biasanya diburu di hutan Malaysia sebagai sumber makanan tradisional.

Masyarakat luar bandar terutama di kawasan:

Sabah,
Sarawak,
Perak,
Kelantan,
Pahang,
Johor,

telah lama mengenali landak sebagai haiwan hutan yang mempunyai nilai makanan.

Apabila populasi hidupan liar mula berkurangan akibat pemburuan dan kehilangan habitat, konsep penternakan terkawal mula diperkenalkan sebagai alternatif.

Penternakan bertujuan:

mengurangkan tekanan terhadap populasi liar,
menghasilkan sumber daging secara mampan,
membangunkan industri agro eksotik.

Spesies Landak Yang Sesuai Diternak Di Malaysia

1. Landak Raya Malaysia (Hystrix brachyura)

Merupakan spesies paling sesuai untuk penternakan.

Ciri:

saiz besar,
mudah menyesuaikan diri,
tahan lasak,
pemakanan pelbagai,
mempunyai nilai ekonomi tinggi.

Berat dewasa:

sekitar 10 hingga 25 kilogram.

2. Landak Afrika (Hystrix cristata)

Di beberapa negara Afrika, spesies ini juga diternak.

Namun di Malaysia, penggunaan spesies asing memerlukan kawalan ketat kerana:

risiko spesies invasif,
keperluan permit,
kesesuaian iklim.

Sistem Penternakan Landak Di Malaysia

Terdapat beberapa kaedah penternakan yang boleh digunakan.

1. Sistem Kurungan Penuh (Intensive System)

Sistem ini menggunakan kandang khas dengan kawalan sepenuhnya.

Ciri-ciri:

landak tidak dilepaskan,
makanan diberikan oleh penternak,
kesihatan dipantau,
pembiakan dikawal.

Sesuai untuk:

ladang komersial,
pusat pembiakan,
penyelidikan.

Kelebihan Sistem Intensif

1. Mudah Mengawal Pembiakan

Penternak boleh:

memilih pasangan,
merekod kelahiran,
mengawal baka.

2. Keselamatan Lebih Baik

Mengurangkan risiko:

serangan pemangsa,
penyakit,
kehilangan haiwan.

3. Penggunaan Tanah Lebih Kecil

Tidak memerlukan kawasan hutan luas.

Kekurangan Sistem Intensif

1. Kos Pembinaan Tinggi

Memerlukan:

kandang kuat,
sistem saliran,
ruang perlindungan.

2. Risiko Tekanan Haiwan

Jika terlalu sempit:

landak boleh mengalami tekanan,
tingkah laku abnormal boleh berlaku.

2. Sistem Separuh Intensif (Semi Intensive)

Sistem ini menggabungkan:

kandang,
kawasan terbuka,
persekitaran hampir semula jadi.

Landak mempunyai ruang bergerak yang lebih luas.

Ciri Sistem Separuh Intensif

kandang utama untuk tidur,
kawasan bermain,
tempat menggali,
ruang mencari makanan.

Kelebihan

lebih hampir kepada habitat semula jadi,
kesihatan fizikal lebih baik,
tekanan lebih rendah.

Kekurangan

memerlukan tanah lebih luas,
kawalan pembiakan lebih sukar,
risiko penyakit meningkat.

3. Sistem Koloni

Dalam sistem ini beberapa ekor landak ditempatkan bersama.

Biasanya:

seekor jantan,
beberapa ekor betina.

Kelebihan

lebih hampir dengan tingkah laku semula jadi,
kos kandang lebih rendah,
sesuai untuk pembiakan.

Kekurangan

Risiko:

pergaduhan,
kecederaan,
persaingan makanan.

Reka Bentuk Kandang Landak

Kandang merupakan faktor paling penting dalam penternakan landak.

Landak mempunyai sifat:

suka menggali,
kuat mengorek,
mempunyai gigi tajam,
aktif waktu malam.

Ciri Kandang Yang Baik

1. Lantai Kuat

Lantai perlu:

konkrit,
tahan korekan,
mudah dibersihkan.

Landak mampu menggali tanah dengan kuat.

2. Dinding Kukuh

Bahan sesuai:

konkrit,
besi,
batu bata.

Dinding perlu mengelakkan:

melarikan diri,
kerosakan kandang.

3. Tempat Perlindungan

Setiap kandang perlu mempunyai:

kotak sarang,
ruang gelap,
tempat berehat.

Landak memerlukan kawasan terlindung pada waktu siang.

4. Sistem Saliran

Penting untuk mengelakkan:

bau,
bakteria,
penyakit kulit.

Saiz Kandang

Saiz bergantung kepada jumlah ternakan.

Contoh:

Sepasang Landak Dewasa

Memerlukan ruang:

sekitar 10 hingga 20 meter persegi atau lebih.

Lebih luas lebih baik kerana landak aktif bergerak pada waktu malam.

Pemilihan Induk Ternakan

Pemilihan induk menentukan kejayaan ladang.

Ciri induk baik:

sihat,
aktif,
tiada kecacatan,
berat badan sesuai,
bulu dan duri normal.

Nisbah Jantan Dan Betina

Kaedah biasa:

1 jantan : 2 hingga 4 betina

Tujuan:

meningkatkan kadar pembiakan,
mengurangkan persaingan.

Pembiakan Landak

Landak mempunyai kadar pembiakan sederhana.

Tempoh Bunyi

Kematangan seksual:

sekitar 1 hingga 2 tahun.

Tempoh Kehamilan

Anggaran:

90 hingga 120 hari.

Bilangan Anak

Biasanya:

1 hingga 3 ekor anak setiap kelahiran.

Anak dilahirkan:

mempunyai mata terbuka,
duri masih lembut,
memerlukan penjagaan induk.

Pengurusan Anak Landak

Anak landak memerlukan:

1. Perlindungan

Elakkan:

gangguan,
tekanan,
pemindahan terlalu awal.

2. Pemakanan Tambahan

Selepas mula makan sendiri diberikan:

sayur,
buah,
makanan berserat.

3. Rekod Pembesaran

Penternak perlu merekod:

tarikh lahir,
berat,
kesihatan,
keturunan.

Pemakanan Landak Ternakan

Landak ialah haiwan herbivor.

Diet utama:

Sayuran

Contoh:

kangkung,
sawi,
daun ubi,
rumput.

Buah-buahan

Contoh:

pisang,
betik,
jambu,
epal.

Bahan Berserat

Penting:

rumput,
daun,
kulit kayu,
akar tumbuhan.

Makanan Tambahan

Boleh diberikan:

pelet herbivor,
dedak tertentu,
mineral.

Keperluan Air

Air bersih mesti sentiasa tersedia.

Kekurangan air menyebabkan:

kurang makan,
tekanan,
masalah kesihatan.

Pengurusan Kesihatan

Walaupun landak tahan lasak, ia masih boleh mengalami penyakit.

Penyakit Yang Boleh Berlaku

1. Masalah Parasit

Contoh:

kutu,
hama,
cacing.

2. Penyakit Kulit

Tanda:

bulu gugur,
menggaru berlebihan.

3. Masalah Gigi

Landak mempunyai gigi yang sentiasa tumbuh.

Jika makanan tidak sesuai:

gigi boleh menjadi terlalu panjang.

4. Masalah Pencernaan

Disebabkan:

makanan tidak sesuai,
perubahan diet mendadak.

Kebersihan Ladang

Amalan penting:

membersihkan kandang secara berkala,
membuang sisa makanan,
memastikan lantai kering,
mengawal bau.

Pengendalian Landak

Landak perlu dikendalikan dengan berhati-hati.

Cara betul:

gunakan sarung tangan,
elakkan memegang bahagian duri,
jangan mengejutkan haiwan.

Landak biasanya tidak agresif tetapi akan mempertahankan diri apabila takut.

Pembiakan Komersial Landak

Untuk ladang komersial, penternak perlu mempunyai:

rekod pembiakan,
sistem pengurusan makanan,
kawalan penyakit,
pemasaran.

Produk yang berpotensi:

daging eksotik,
baka pembiakan,
pendidikan agro.

Potensi Ekonomi Penternakan Landak Di Malaysia

Kelebihan Ekonomi

1. Permintaan Makanan Eksotik

Daging landak mempunyai pasaran tertentu.

2. Kos Makanan Rendah

Berbanding ternakan karnivor:

makanan lebih murah,
menggunakan sumber tumbuhan.

3. Tahan Penyakit

Landak terkenal sebagai haiwan yang kuat.

Cabaran Industri Penternakan Landak

1. Peraturan Kerajaan

Penternakan perlu mematuhi:

lesen,
permit,
peraturan hidupan liar.

2. Pasaran Terhad

Tidak seperti ayam atau kambing:

pengguna masih kecil,
permintaan tidak besar.

3. Modal Awal

Kos:

mendapatkan induk,
membina kandang,
sistem pengurusan.

Perbandingan Landak Dengan Ternakan Lain

Ciri	Landak	Kambing	Ayam
Makanan	Tumbuhan	Rumput	Dedak
Ruang	Sederhana	Besar	Kecil
Pembiakan	Perlahan	Sederhana	Cepat
Pasaran	Niche	Tinggi	Sangat tinggi
Pengurusan	Sederhana	Sederhana	Tinggi

Masa Depan Industri Landak Malaysia

Industri landak berpotensi berkembang sebagai:

ternakan eksotik,
sumber makanan alternatif,
pusat pendidikan biodiversiti.

Namun pembangunan industri perlu dilakukan secara:

terkawal,
berlesen,
menjaga kebajikan haiwan,
tidak mengancam populasi liar.

Kesimpulan

Penternakan landak di Malaysia mempunyai potensi sebagai salah satu cabang ternakan eksotik yang unik. Kaedah penternakan seperti sistem intensif, separuh intensif dan sistem koloni boleh digunakan bergantung kepada tujuan ladang.

Landak raya Malaysia merupakan spesies paling sesuai kerana tahan lasak, mudah menyesuaikan diri dan mempunyai nilai ekonomi tertentu.

Walau bagaimanapun, kejayaan industri ini bergantung kepada pengurusan kandang yang baik, pemakanan seimbang, kawalan penyakit serta pematuhan undang-undang hidupan liar.

Dengan pengurusan moden dan pendekatan lestari, penternakan landak boleh menjadi salah satu bidang agro eksotik yang berpotensi di Malaysia pada masa hadapan.